40-032 Katowice, ul. Jagiellońska 25
Geneza przyjętej strategii
Bezpieczeństwo, poczucie bezpieczeństwa w hierarchii potrzeb człowieka klasyfikuje się bardzo wysoko. Większość naukowych koncepcji umieszcza tę potrzebę w grupie potrzeb egzystencjalnych. Człowiek zagrożony, o zachwianym poczuciu bezpieczeństwa, jest psychicznie słabszy i narażony na dalsze ataki nieprzychylnego otoczenia i środowiska. Wiele instytucji, działających na terenie miasta, ma wpływ na poziom “bezpieczeństwa”, rozumianego jako zapewnienie spokojnego i harmonijnego życia mieszkańców. Podmioty te do tej pory realizowały swoje programy niezależnie od siebie.
Obejmowały one różne programy i środowiska, w tym na przykład:
- Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych;
- programy Tarnogórskiego Ośrodka Terapii Uzależnień, Profilaktyki i Pomocy Psychologicznej, w zakresie pomocy osobom uzależnionym oraz ich rodzinom, a także rodzinom, w których może występować przemoc. Oddzielne programy to profilaktyka uzależnień I stopnia, realizowane we wszystkich szkołach;
- programy Policji i Państwowej Straży Pożarnej, obejmujące swoim zasięgiem różne problemy, zagrożenia i grupy społeczne;
- programy edukacyjne w szkołach i Domach Kultury.
Pierwszą inicjatywą samorządu gminnego, mającą na celu połączenie i usystematyzowanie działań, było opracowanie w 2003 r. Miejskiego Planu Reagowania Kryzysowego, który zakładał, że jednym z głównych zadań gminy jest zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego mieszkańcom.
Celem zapewnienia prawidłowej realizacji powyższego zadania przyjęty został “Program Bezpieczne Miasto”, który zakłada osiągnięcie następujących celów:
- zredukowanie poziomu przestępczości,
- poprawa bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego,
- poprawa warunków życia i poczucia bezpieczeństwa,
- ograniczenie patologii społecznych,
- poszerzanie wiedzy społeczeństwa nt. zasad zachowania się w sytuacjach kryzysowych,
- budowę poczucia odpowiedzialności mieszkańców za oczekiwany poziom bezpieczeństwa,
- zapewnienie bezpieczeństwa obywateli w stanach nadzwyczajnych.
Powyższy program po raz pierwszy skupił osoby i instytucje odpowiedzialne za budowanie bezpieczeństwa publicznego, a także społeczność lokalną, zrzeszoną w organizacjach społecznych, radach dzielnic, strukturach pomocowych, wolontariacie i organizacjach promujących szeroko rozumianą kulturę. Świadczy o tym wymiana informacji ze społeczeństwem, za pomocą strony internetowej Urzędu Miejskiego.
Analiza zadań oraz oczekiwań społecznych, ukierunkowały działania Burmistrza Miasta i Rady Miejskiej na szeroko rozumianą profilaktykę zdrowotną, a szczególnie na zapobieganie i ograniczenie urazów i wypadków. Konsekwencją powyższego było podpisanie 20 marca 2006 r. Porozumienia pomiędzy Wojewodą Śląskim a Burmistrzem Miasta w sprawie wdrażania na terenie gminy Tarnowskie Góry programu „Bezpieczne Wspólnoty”. Tym samym Tarnowskie Góry zostały włączone w promocję programu bezpieczeństwa Światowej Organizacji Zdrowia i objęte kuratelą szwedzkich partnerów z gminy Skövde.
1. Infrastruktura oparta na partnerstwie i współpracy zarządzana przez międzyinstytucjonalną grupę odpowiedzialną za promocję bezpieczeństwa w swojej wspólnocie
Uwzględniając potrzebę, a także nieuchronną konieczność podjęcia stosownej decyzji, wynikającej z troski o szeroko rozumiane bezpieczeństwo mieszkańców miasta, władze samorządowe w porozumieniu z Wydziałem Zarządzania Kryzysowego Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach, reprezentującym Wojewodę Śląskiego, włączyły w 2006 r. Gminę Tarnowskie Góry do miast ubiegających się o uzyskanie certyfikatu „Bezpieczne Wspólnoty” - programu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).
W maju 2006 r. Burmistrz Miasta powołał Zespół ds. Realizacji Porozumienia, który opracował strategię przystąpienia gminy do sieci „Bezpiecznych Wspólnot”. Strategia zakłada szeroki udział społeczeństwa tarnogórskiego, instytucji pomocowych, organizacji społecznych, wyznaniowych i wolontariatu w programach realizowanych przez władze gminy, wspólnie z instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo i pomoc społeczną. Istotą przyjętej strategii jest ukierunkowanie wszystkich działań, w ramach przyjętych programów, na analizę przyczyn powstawania urazów, przemocy oraz wypadków, wypracowanie metod zapobiegania im w przyszłości oraz określenia niebezpiecznych środowisk.
Uwzględniając wymogi dla gmin ubiegających się o przyjęcie do sieci “Bezpiecznych Wspólnot”, opracowano wniosek aplikacyjny, uwzględniając sześć wskaźników sformułowanych przez WHO.
Mając na względzie potrzebę dokonania wstępnej analizy problematyki i określenia podstawy dla dalszych działań i ich oceny Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach zlecił opracowanie dokumentu podstawowego istotnych zagrożeń miasta – Atlasu Problemów Społecznych Miasta Tarnowskie Góry.